Europa pęka, USA naciskają, Niemcy grają na dwa fronty, a Polska na marginesie

Zmieniająca się strategia bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych, napięcia wewnątrz Unii Europejskiej oraz niejednoznaczna polityka Niemiec tworzą nową, coraz bardziej niestabilną układankę geopolityczną. O tajnych rozmowach Berlina z Moskwą, słabnącej roli Niemiec i dylematach polskiej polityki zagranicznej mówi Aleksandra Rybińska.

Niemcy po Merkel: nostalgia zamiast strategii

Jak zauważa Aleksandra Rybińska, im więcej czasu mija od zakończenia rządów Angeli Merkel, tym silniejsza staje się w Niemczech nostalgia za okresem stabilności gospodarczej i wyraźnej pozycji Berlina w Europie. Problem polega na tym, że warunki zewnętrzne uległy zasadniczej zmianie, a niemieckie elity polityczne nie nadążają za nową rzeczywistością międzynarodową.

Podczas gdy inne państwa wzmacniają swoje pozycje, Niemcy sprawiają wrażenie zagubionych. Coraz wyraźniej widać, że dotychczasowy francusko-niemiecki motor integracji europejskiej przestał działać, a w jego miejsce pojawiła się rywalizacja między Berlinem a Paryżem.

Nowa strategia USA i obawy Berlina

Nowa strategia bezpieczeństwa narodowego USA została w Niemczech odebrana z dużym niepokojem. Berlin obawia się marginalizacji oraz możliwego ograniczenia obecności wojsk amerykańskich w Europie, co dla Niemiec byłoby ciosem zarówno militarnym, jak i politycznym.

Pojawiające się informacje o ochłodzeniu relacji między Pentagonem a niemieckim resortem obrony tylko wzmacniają poczucie, że dotychczasowy model relacji transatlantyckich ulega rozpadowi.

Czy Niemcy mogą jeszcze zostać liderem Europy

Pytanie o przyszłą rolę Niemiec w Europie pozostaje otwarte. Obecna polityka Berlina wskazuje raczej na próbę gry na dwa fronty niż na budowanie spójnego przywództwa europejskiego. Dla Polski oznacza to konieczność prowadzenia bardziej asertywnej polityki zagranicznej, skoncentrowanej na własnych interesach.

Jak zauważa Rybińska, ani Berlin, ani Paryż nie są dziś w stanie zaproponować Polsce realnej alternatywy wobec współpracy z USA, zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa. W tej sytuacji kluczowe staje się chłodne kalkulowanie interesów, a nie emocjonalne przywiązanie do „europejskiego porządku”.